?

Log in


Мемнан лицейште шукерте огыл эртаралтын мероприятий «Елизавета Атлашкина - икымше марий художник». Тудо мероприятий гыч мый шуко пален налнам да южо у палымым тыланда возен пумо шукта.
Ольмо шуэш, что кажне еҥ шке илыш-корныштыжо поро кышам, сай шарнымашым кодаш тыршышаш. Тыгаяк кышам коден искусство аланыште марий икымше ӱдырамаш художник Елизавета Дмитриевна Атлашкина.
Елизавета Атлашкина 1879 ий 25 октябрьыште Звенигово районысо Кугу Шигак ялыште шочын-кушкын. Самырыкнек художник семын профессиональный образованийым налаш пиал логалын. Тудын тукым изаже лесопромышленник улмаш. Озаҥ кундемыште чодыра пашам ворандарен. Тудак меценат семын художниклан тунем лекташ полшен кертын.
Атлашкина изиж годымак мо ужмым сӱретлаш йоратен. Икана монгыштыжо шуч дене пушеҥге, ир янлык дене кайык-влакым ош коҥгаш сӱретлен шынден. Тидлан ачаже ден аваже чотак вурсеныт, эсогыл икмыняр жаплан пулвуеш сукыктен шинчыктеныт.
Е. Атлашкина изобразительный искусствышто эн ончычак марий калыкын этнографизмжым почын ончыктымыж дене кышам коден. Марий кундемысе тӱрло этнический группын чием ойыртемжым, калыкын чон кумылжым почын пуэн. 1909 ийыште Пенза оласе художественный училищым тунем лекмекыже, шочмо велышкыже портылын.
Кугу Отечественный сар деч ончыч Елизавета Дмитриевна Москваште, Третьяковский галлерейыште пашам ыштен.
Илышым тудо философ велым ончен. Шуко тӱрло темылан мутланаш лийын. Упшо кудыр ыле. Туда кужу ӱмырым, 86 ийым илен.
Е.Д. Атлашкина моткоч поро, лывырге чонан ӱдырамаш, тидат веле огыл – йомакысе гай пӱртӱсын шочшыжо лийын. Шоленгер ялыште илымыж годым, тудо шымле ийым эртыше шкет удырамаш, порт пелен садым шынден да ончен куштен. Шкенжын суапле, лектышан пашаже дене марий изобразительный искусствылан ушанле негызым ямдылаш полшен. Шочмыжлан 85 ий теме вашеш художникым Марий АССР Кушыл Канаш Президиумын Почетан грамотшо дене наградитлыме. Но вашке тудым пытартыш корныш ужатеныт…
Художник семын эн сай пашаже тудын, чылалан тиде раш, - Озаҥ гыч йолташ удыржо Мария Михайловна Васильева дене пырля возымо «Пугачев – Кожласола ялыште» радынаже. Тиде сӱретыште Российыште лийше кугу событийым марий калыкшын аклымыжым шижына. Марий ялышке Пугачев толын, кул илыш деч утлаш манын, иктыш чумыргаш, кучедалаш ӱжеш. Йырже погынышо калык Пугачев шотышто шке шонымашан. Иктышт тудын верч улыт, умы лен вашлийыт гын, весышт ваштареш шогат, урий велым оҥда лийын кертшашым шижыт. Чыла тидым сӱрет гоч моткоч раш почын пуымо. Но мо эн шергыже тиде радынаште - историй велым ончалаш гын, тудо пагытысе марий калыкын этнографийжым, вургем ойыртемжым чын ончыктымо. Шарпан, шовыр – чыла тунамсе. Вер-шорымат келшышым ойырен налме. Тиде сӱрет кызыт Т.Евсеев лумеш национальный тоштерыште аралалтеш. Чыла художникын сӱретшым чумырен, 1927 ийыште Чарласе музейыште выставкым почыт. Тушто Е.Д. Атлашкинат шке сӱретлажым шочмо Марий кундемыште икымше гана ончыкта.
Калыкнан лӱмло шочшыж нерген мутем Н.Казаковын «Первый марий художница» почеламутшо гыч корныла дене мучашлыме шуэш:



Кас ӱжара пуэн тулан чияжым
Эр ӱжарам у семын сӱретлаш.
Шке калыкетын ныжылге йӱлаже
Пашаште лийын кумылан йолташ.
Марий пайрем вургем йолга моторын,
Йонга суан сем веселан, уэм.
Уста чонетым ӱтынек пуэн,
Сӱретленат айдемын илыш корным.
Мый, Павлов Вадим, улам. Мый Морко районысо Коркатово лицейын 9 классыште шинчымашым погем. Яра жапем годым суретлаш йоратем. Марий художник-влакын суретышт гын эн лишыл. Мыйын шонымаште, кажне енын илышыже - тиде сурет. Мый тендам Морко кундемын лумло суретчыже-влак дене палдарынем. Кажне айдеме сурет туням шке семынже умыла, кушто тудо шке чонжым куандарен, илыш умылымашыжым шуарен кертеш. Шке илыш пиалем чия туня дене кылдынем.Павлов Вадим Мир зап.природы-12
Икымше ошкылым чия туняшке авам, Павлова Рушания Рафиковна, ден ачам, Павлов Владимир Альбертович, ышташ полшеныт. Шке пашаштымат, илышыштымат коктын школ да йоча дене кылденыт. Мый изиак суретлаш туналынам, вара турло йоным кучылтын ачай мыйын мастарлыкем шуарен.


Коло ий утла школ йолгорным кажне кечын тошкат, моторлык туня дене палдарат. Тудо пеш уста художник. Шке мастарлыкшым изи гот гычынак куштен. Школ пашам суретлымаш дене иктеш ушнен.

Март.
Город 038
Морко мари суан вате.
Город 039
Кугу сар участникшын, П.П.Крыловын портретше.
Тиде уста пашаче туныктышо, кызыт ончыклык художник-шамычым, дизайнер, строитель –влакым кушта. Тудын тунемшыже-влак турло конкурслаште шке вийыштым тергат. Тудын тунемшыже-влак турло конкурсын лауреатышт да сенышышт улыт.

l_dom_perScan10002грамоты0004
Морко вел-тиде талант памаш. Шуко лумло писатель веле огыл тышан шочын кушкыныт, тыгак суретче-влакат. Тыште памаш вудшат, яндар южшат, ужар чодыражат кажне енлан вийым ешара. Кузе чыташ лиеш, Морко пуртусым суретлыде. Юмын пуымо сылне тусым чия гоч почын ончыктыдежат от керт. Молан шылтен ашнаш тыгай усталыкым, кунам тый суретлен моштет. (Егоров, Яранов, Боголюбов)

1
Константин Федорович Егоров.
jaranov42
Евгений Герасимович Яранов.
DSCN24721
Алексей Петрович Боголюбов.
EgorovКонстантин Федорович Егоров – марий мер пашаеҥ, туныктышо, историк-краевед, литератор Федор Егоровын эргыже. Роҥго селаште (кызыт Советский район) 1897 ий 20 майыште шочын, тунам ачаже, Морко марий, тушто пашам ыштен. Уржумышто реальный училищым тунем лекмекше, Костя кугыжан армийыш налалтын. Вараже Йошкар Армийыште служитлен. Сӱретлаш Озаҥысе художественно-технический институтышто тунемын. 1920-1930-шо ийлаште марий илышым ончыктышо ятыр сӱретым («Агавайрем», «С.Чавайнын портретше», «М.Шкетанын портретше», «Куяр станцийыште икымше поездым вашлиймаш», «Коча», «Шоло дене», «Чодыраште митинг», молат) ыштен, Марий театрыште шындыме спектакль-влакым, «У вий» журналым да книгалам сӧрастарен.
DSCN24721Кажне художникын шке койышыжо да мастарлыкше. Мый тендам Алексей Петрович Боголюбов дене палдарынем. 4 январьыште 1954 ийыште Ильинский ялеш шочын. 1973 ийште Чебоксарский художественный училищым тунем пытарен. 1982 Ленинградский живопись, скульптур и архитектур институтым И.Е.Репин лумеш пытарен. Член Союза художниковышке 1993 ий гыч пура. Тудын суретыштыже марий илыш йула да койыш конча. Кажне радынашке кугу шонымашым пыштыме. Тудын суретше-влакым историй могырым шымлен, негызлен ончыман.
file (1)
Наша жизнь
file (2)
Мать с мледенцем
file
Вышивальшица

Profile

pavvadim
pavvadim

Latest Month

March 2015
S M T W T F S
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    

Syndicate

RSS Atom
Powered by LiveJournal.com
Designed by Akiko Kurono